中国藏学网

您好,欢迎来到中国藏学网!

热文精选

再论甘丹赤巴建立的活佛转世系统

发布时间: 2018-05-03               来源:《中国藏学》2016年第2期

引 言

在藏语中,“甘丹赤巴”意为“甘丹寺法座主持者”,据《藏汉大辞典》记载:“甘丹赤巴是继承甘丹寺宗喀巴法座者”[①],而扎雅罗丹西然在《西藏佛教艺术》中说“甘丹赤巴是继承甘丹寺宗喀巴法座的人”[②],从第一任甘丹赤巴宗喀巴大师算起,直到1959年在任甘丹赤巴土登贡嘎为止,240多年甘丹赤巴历史中,先后出现了96位继承甘丹法座者。

之后,甘丹赤巴变成为格鲁派活佛转世的重要源头,登上甘丹法座其意味着显密两方面获得证悟,认为甘丹赤巴已具备悲愿转世的资格,“证德两方面都获得很高境界和修养者,或者说已发起菩提心者,或者说已继承文殊菩萨精神意志者,才能有资格登上甘丹赤巴宝座”[③]。但是,在西藏政教发展过程中,因受当时特定政教历史背景的种种影响,96位甘丹赤巴中只有39位正式建立了转世系统。

关于甘丹赤巴建立转世系统问题,笔者曾在2006年写的《论甘丹赤巴与活佛转世关系》中提到过20多位甘丹赤巴转世。之后,2012年王维强的《没有主人的法座:甘丹赤巴述评》书中又提到28位甘丹赤巴转世[④]。之后,笔者在相关藏文文献中,又新发现了10位甘丹赤巴建立的活佛转世系统,这样前后有38位甘丹赤巴正式建立了活佛转世系统。然而,有些转世系统中又出现了几位甘丹赤巴现象,如赤江转世系统前后有2位赤巴、林仓转世系统前后有2位赤巴、策墨林转世系统前后有3位赤巴,因而与活佛有关联的甘丹赤巴共有42位。


一、已发现的28位甘丹赤巴建立的活佛转世系统

在96位历代甘丹赤巴当中,38位甘丹赤巴先后正式建立了活佛转世系统,其中28位甘丹赤巴建立的活佛转世系统,在以往文章中已被介绍,在此因篇幅关系以表格形式简略说明。

                             28位历代甘丹赤巴建立的转世系统表

序  号

རིམ་པ།

转世名号

སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན།

历任赤巴

དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིམ།

所属寺院

སྤྲུལ་དགོན་མིང་།

历辈转世

སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།

资料来源

ཡིག་ཆ་འབྱུང་ཁུངས།

 

l

班禅额尔德尼

པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏེ་ནི།

3任甘丹赤巴克珠杰的转世

 

札什伦布寺

 

已转11辈活佛

牙含章著《班禅额尔德尼传》(华文出版社,2007)

 

    2

木里香根活佛

མུ་ལི་སྐྱབས་མགོན་སྤྲུལ་སྐུ།

5任甘丹赤巴洛珠曲迥的转世

 

 四川木里寺

已转10辈活佛

阿旺钦饶著《木里政教史》(四川民族出版社,1992)

 

    3

达察济咙活佛

 རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུ།

6任甘丹赤巴帕索曲吉坚参的转世

 

拉萨功德林寺

 

已转11辈活佛

土呷著《西藏昌都历史文化研究文集》(中国藏学出版社,2010)

 

    4

觉摩阿里活佛[]

སྐྱེར་མོ་ལུང་མངའ་རིས་སྤྲུལ་སྐུ།

15任甘丹赤巴班钦索南扎巴的转世

 

堆龙觉摩隆寺

 

已转8辈活佛

益西阿旺著《觉摩隆宗教源流》(油印本,2010)

 

    5

嘉康孜活佛

རྒྱལ་ཁང་རྩེ་སྤྲུལ་སྐུ།

25任甘丹赤巴嘉康孜班觉嘉措的转世

 

   甘丹寺

 

   待查

哈日巴·洛桑朗嘉著《历代甘丹赤巴略传》(西藏人民出版社,2008)

 

6

娘绒赤钦活佛

ཉག་རོང་ཁྲི་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ།

27任甘丹赤巴桑吉仁钦的转世

甘丹寺夏孜扎仓娘绒康参

 

   待查

拉萨市政协文史研究室编《拉萨市历史文化—墨竹工卡》(西藏印刷厂,1996)

 

    7

萨康活佛

གསལ་ཁང་སྤྲུལ་སྐུ།

19任甘丹赤巴阿旺曲扎的转世

 

彭波萨康寺

 

待查

恰日巴·洛桑朗嘉著《历代甘丹传略》(西藏人民出版社,2008)

 

8

拉莫赛赤活佛

ལ་མོ་གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ།

44任甘丹赤巴嘉那巴洛珠嘉措的转世

 

青海拉莫德钦寺

 

已转8辈活佛

拉莫·贡桑嘉措著《拉莫寺志》(拉莫寺印刷,2010)

 

    9

雍增林活佛

 ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་སྐུ།

  48任甘丹赤巴丹珠嘉措的转世

哲蚌寺罗萨林扎

 

 仓林康参

 

已转6辈活佛

恰日巴·洛桑朗嘉著《历代甘丹赤巴略传》(西藏人民出版社,2008)

 


10

玛贡达巴活佛

 མལ་གུང་དག་པ་སྤྲུལ་སྐུ།

49任甘丹赤巴洛桑达杰的转世

 

墨竹工卡达巴寺

 

已转4辈活佛

恰日巴·洛桑朗嘉著《历代甘丹赤巴略传》(西藏人民出版社,2008)


11

贡塘赛赤活佛

 གུང་ཐང་གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ།

50任甘丹赤巴根登彭措的转世

 

甘肃拉卜愣寺

 

已转7辈活佛

扎扎著《拉卜楞寺活佛世系》(甘肃民族出版社,2000)

 

12

霍仓赛赤活佛

 ཧོར་ཚང་གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ།

5l任甘丹赤巴班丹扎巴的转世

 

 拉卜愣寺

 

已转7辈活佛

扎扎著《拉卜楞寺活佛世系》(甘肃民族出版社,2000)

 

13

赤达活佛

ཁྲི་དྭགས་སྤྲུལ་སྐུ།

52任甘丹赤巴达布次培的转世

 

墨竹工卡赤达寺

 

已转7辈活佛

赤达活佛提供的资料整理而成(拉萨采访,2010)

 

14

桑蔡赛赤活佛[]

ཟམ་ཚ་གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ།

53任甘丹赤巴坚参森格的转世

郎木寺和祖(即合作)

郎木赛赤已转6辈活佛(祖赛赤已转6辈活佛)

甘南州政协文史资料编委会编《甘南藏传佛教寺院概况,1991年》()

15

热振呼图克图

རྭ་སྒྲེང་ཧོ་ཐོག་ཐུ།

54任甘丹赤巴阿旺秋丹的转世

 

热振寺

已转为12辈活佛

森珠丹增益西著《热振寺简介》(西藏人民出版社,2012)()

 

16

萨木察活佛

ཟམ་ཚ་གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ།

  55任甘丹赤巴南喀桑布的转世

 

 拉卜愣寺

已转7辈活佛

扎扎著《拉卜楞寺活佛世系》(甘肃民族出版社,2000)

 

17

理塘六部香根[]

ལི་ཐང་ཤོག་དྲུག་སྐྱབས་མགོན་སྤྲུལ་སྐུ།

56任甘丹赤巴洛桑哲美的转世

甘孜理塘寺

已转5辈活佛

东噶·洛桑赤列著《东噶藏学大辞典》(中国藏学出版社,2002)

 

18

 

策墨林呼图克图[]

ཚེ་སྨོན་གླིང་ཧོ་ཐོག་ཐུ།

61任甘丹赤巴阿旺次城的转世

色拉寺色麦扎仓

已转5辈活佛

丹曲著《卓尼藏传佛教历史文化》(甘肃民族出版社,2007)

 

19

擦瓦赤钦活佛

ཚ་བ་ཁྲི་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ།

68任甘丹赤巴洛桑格勒的转世

色拉寺擦瓦康村

已转6辈活佛

洛桑曲迥著《色拉大乘洲宗教源流》(色拉佛教古籍出版社,2013)

20

雍增赤江活佛

ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་སྤྲུལ་སྐུ།

69任甘丹赤巴强秋曲培的转世

甘孜稻城桑培林寺

已转3辈活佛

哈日巴·洛桑朗嘉著《历代甘丹赤巴略传》(西藏人民出版社、2008)

21

达扎活佛

སྟག་བྲག་སྤྲུལ་སྐུ།

70任甘丹赤巴阿旺曲培的转世

达龙扎寺

已转4辈活佛

堪赤·旦巴丹增著《哲蚌果莽宗教源流》(电子版、2003)

22

康龙活佛

ཁམས་ལུང་སྤྲུལ་སྐུ།

72任甘丹赤巴降巴次城的转世

色拉寺色瑟扎仓藏巴康参

待查

东噶·洛桑赤列著《东噶藏学大辞典》(中国藏学出版社,2002)

23

嘉绒赤钦活佛

རྒྱལ་རོང་ཁྲི་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ།

74任甘丹赤巴洛桑林周的转世

阿坝马尔康寺

已转4辈活佛

马尔康政协编委会编《马尔康地区的文史资料》(内部版,时间不详)

 

24

德珠呼图克图

སྡེ་དྲུག་ཧོ་ཐོག་ཐུ།

76任甘丹赤巴钦饶旺秋的转世

山南扎果寺

已转4辈活佛

堪赤·旦巴丹增著《哲蚌果莽宗教源流》(电子版、2003)

25

赤钦央哲活佛

ཁྲི་ཆེན་ཡང་སྤྲུལ་སྤྲུལ་སྐུ།

81任甘丹赤巴阿旺诺布的转世

哲蚌寺果莽扎仓

已转3辈活佛

堪赤·旦巴丹增著《哲蚌果莽宗教源流》(电子版、2003)

26

娘热赤钦活佛

ཉག་རི་ཁྲི་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ།

89任甘丹赤巴洛桑土登宁扎的转世

甘丹寺娘日康参

已转2辈活佛

堪赤·旦巴丹增著《哲蚌果莽宗教源流》(电子版、2003)

27

藏巴赤哲活佛གཙང་པ་ཁྲི་སྤྲུ་ལ་སྤྲུལ་སྐུ།

 

92任甘丹赤巴土登尼玛的转世

哲蚌寺罗萨林扎仓藏巴康参

已转3辈活佛

堪赤·旦巴丹增著《哲蚌果莽宗教源流》(电子版、2003)

28

木雅赤钦活佛མི་ཉག་ཁྲི་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ།

 

93任甘丹赤巴益西旺丹的转世

哲蚌洛萨林木雅康参

已转2辈活佛

恰白·次旦平措编《西藏重要历史资料选编》(西藏人民出版社、1991)

 

二、新发现的甘丹赤巴建立的活佛转世系统概述

近年来,笔者在国内外先后找到由藏文撰写的白日晋美著《甘丹赤巴新传》、堪赤·旦巴丹增著《哲蚌果芒扎仓历史》、白日晋美著《哲蚌洛萨林扎仓历史》、宗孜活佛·降巴图旺登增著《色拉大乘洲》、洛桑曲迥著《色拉大乘洲宗教源流》、色麦·扎巴克珠著《历代甘丹赤钦传》,以及藏区各寺新志和新活佛传,其中新发现了10位甘丹赤巴建立的活佛转世系统,具有较高的学术价值和学术意义,现将 10位甘丹赤巴建立的转世系统历史及世辈作一介绍和概述。

(1)木萨香根活佛转世系统(རྨུ་ཟ་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།)  木萨香根视为第10(14931498)甘丹赤巴益西桑布的转世,他是玉树龙喜寺的寺主活佛,“曾预言,香根格勒仁波切是第10任甘丹赤巴益西桑布转世”[⑨],该转世系统分别有:木萨香根古格玛(རྨུ་ཟ་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་རྒན་མ།)、木萨香根降巴洛珠丹贝尼玛(རྨུ་ཟ་སྐྱབས་མགོན་འཟམ་དཔལ་བློ་གྲོས་བསྟན་པའི་ཉི་མ།)、木萨香根降巴益西索南朗嘉(རྨུ་ཟ་སྐྱབས་མགོན་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་བསོད་ནམས་རྣམ་རྒྱལ།)、木萨香根丹增阿旺罗旦(རྨུ་ཟ་སྐྱབས་མགོན་བསྟན་འཛིན་ངག་དབང་བློ་ལྡན།)等。

(2)木雅赤钦活佛转世系统(མི་ཉག་ཁྲི་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།)  木雅赤钦视为第17(15391547)甘丹赤巴多杰桑布的转世,他是甘孜炉霍寺的活佛。据说,他卸任赤巴后,噶厦政府派他调解安多迭部和康丹玛冲突。但不幸他在那里圆寂。“赤钦转世叫次仁贡布,以世俗身份生活”[⑩]。详细资料待查。

(3)达普赤哲活佛转世系统  达普赤哲视为第20(15521558)甘丹赤巴曲扎桑布的转世,他是墨竹工卡达普寺的寺主活佛。一般情况,第一世活佛视为某甘丹赤巴的转世活佛,但该转世系统是第三世达普活佛登上甘丹法座,从此该转世系统被称为“赤哲活佛”。与其他甘丹赤巴转世系统有所不同。达普赤哲转世辈分上有两种说法:一种认为已转为十辈活佛,而另外一种认为已转为六辈活佛,但较公认的便是转为十辈活佛的说法。

                   达普赤哲活佛转世系统表(20任赤钦)

                               སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།

历辈达普赤哲

སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།

活佛法名

སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན།

寺名

 དགོན་མིང་།

 出生地

   འཁྲུངས་ཡུལ།

  生卒年

 ཁྲུངས་འདས།

一世达普赤哲活佛

སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ།

国师班丹旦周

   གུ་ཤྲི་དཔལ་ལྡན་དོན་གྲུབ།

达普寺


སྟག་ཕུ་དགོན།

昌都额果布


 ལྷོ་ཁ་ཨེ་གོང་པོ།

 


12821366

二世达普赤哲活佛

སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ།

曲嘉丹增


ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན།

  达普寺


 སྟག་ཕུ་དགོན།

达普地方

  

སྟག་ཕུ་ས་ཆ།

 


1413--不祥

三世达普赤哲活佛

སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ།

阿旺曲扎桑波

   ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་བཟང་པོ།

达普寺


སྟག་ཕུ་དགོན།

达普地方

  

སྟག་ཕུ་ས་ཆ།

 


14431553

  四世达普赤哲活佛

སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ།

罗桑丹贝坚参


 བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན།

  达普寺



  སྟག་ཕུ་དགོན།

上工布娘布嘉


ཀོང་སྟོད་ཉང་པོ་རྒྱ།

 


17141762

五世达普赤哲活佛

སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ།

嘎旺罗桑曲吉旺秋

   གར་དབང་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག

达普寺

 

 སྟག་ཕུ་དགོན།

娘布盂普隆

  

ཉང་པོའི་མྱིང་ཕུ་ལུངང།

 

17641807

六世达普赤哲活佛

སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ།

阿旺罗桑曲吉迥乃

   དག་དབང་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས།

达普寺

 

 སྟག་ཕུ་དགོན།

达普仁钦诺布

 སྟག་ཕུ་རིན་ཆེན་ནོར་བུ།

 


1819一不祥

七世达普赤哲活佛

སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ།

曲吉嘉措

 

ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ།

达普寺

 

 སྟག་ཕུ་དགོན།

 嘎旦

  

དཀར་ལྡན།

 

 

不祥

八世达普赤哲活佛

སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ།

杰赞阿旺罗桑降巴丹贝恩珠

རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་འཇམ་དཔལ་བསྟན་པའི་དངོས་གྲུབ།

达普寺



སྟག་ཕུ་དགོན།

班白宗达则村

པད་འབར་རྗོང་སྟག་རྩེ་གྲོང།

 



18761934

九世达普赤哲活佛

སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ།

杰赞阿旺罗桑丹增曲吉尼玛

 རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ།

达普寺



སྟག་ཕུ་དགོན།

班白宗泽妥拉西


པད་འབར་རྫོང་ཛི་ཐོ་ལ་ཞིག།

 



19361956

十世达普赤哲活佛

སྟག་ཕུ་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུཔ།

杰赞阿旺罗桑丹增曲吉坚参

 རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན།

达普寺

 

 སྟག་ཕུ་དགོན།

索县蔡茹乡卓达村

 སོག་རྫོང་དབྲོག་རྡ་གྲོང།

 


1956一不祥

 资料来源:西藏佛协主办的《西藏佛教》()2000年第1期。

 

                   普布觉呼图克图转世系统(22任赤巴)

                                ཕུར་བུ་ལྩོག་ཧོ་ཐོག་ཐུ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།

  历辈普布觉呼图克图

 ཕུར་བུ་ལྕོག་ཧོ་ཐོག་ཐུ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།

活佛法名

   

སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན།

寺名


 དགོན་མིང་།

 出生地


 འཁྲུངས་ཡུལ།

  生卒年

 

འཁྲུངས་འདས།

  一世普布觉呼图克图

   ཕུར་བུ་ལྕོག་ཧོག་ཐུ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ།

赤钦格登丹巴达杰

   ཁྲི་ཆེན་དགེ་འདུན་བསྟན་པ་དར་རྒྱས།

普布觉寺


ཕུར་བུ་ལྩག་དགོན།

彭波隆西韦

འཕན་པོ་ཀླུང་ཤོད་འོད།



 14731568

  二世普布觉呼图克图

    ཕུར་བུ་ལྕོག་ཧོག་ཐུ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ།

阿旺降巴

   

ངག་དབང་བྱམས་པ།

普布觉寺


ཕུར་བུ་ལྩག་དགོན།

朵麦唐卡村

མདོ་ཁམས་ཐམ་ཁ་གྲོང།



 16821762

  三世普布觉呼图克图

   ཕུར་བུ་ལྕོག་ཧོག་ཐུ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ།

洛桑降巴

  

བློ་བཟང་བྱམས་པ།

普布觉寺


ཕུར་བུ་ལྩག་དགོན།

彭域聂布


 འཕན་ཡུལ་ཉན་པོ།



17631823

    四世普布觉呼图克图

     ཕུར་བུ་ལྕོག་ཧོག་ཐུ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ།

洛桑次臣降巴嘉措

   བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།

普布觉寺


ཕུར་བུ་ལྩག་དགོན།

牧区阿朵

  

འབྲོག་པ་ཨོ་ཏོག



1825--1877

    五世普布觉呼图克图

      ཕུར་བུ་ལྕོག་ཧོག་ཐུ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ།

土登降巴次臣丹增

 ཐུབ་བསྟན་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན།

普布觉寺


ཕུར་བུ་ལྩག་དགོན།

山南桑日康

 ལྷོ་ཁ་ཟངས་རི་ཁང་།



19011948

  六世普布觉呼图克图

   ཕུར་བུ་ལྕོག་ཧོག་ཐུ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ།

降巴丹增曲吉旺秋

བྱམས་པ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག

普布觉


ཕུར་བུ་ལྩག་དགོན།

 拉萨


ལྷ་ས།

   1949

资料来源:哲蚌堪赤·旦巴丹增的《哲蚌果莽宗教源流》(),电子版。

 (4)普布觉活佛转世系统  普布觉视为第22(15641568)甘丹赤巴格登丹巴达杰的转世,他是普布觉寺的寺主活佛。三世普布觉曾担任达赖喇嘛经师,并获得清朝皇帝赐予的“呼图克图”封号。普布觉转世源头有两种说法:一种认为阿旺降巴为第一世,而另一种认为第22任甘丹赤巴丹巴达杰为第一世,“他的转世是历辈普布觉活佛,因而历辈普布觉活佛可以坐在色拉寺色麦扎仓的首席位”[11]。目前,普布觉已转为六辈活佛。

 (5)赤哲强孜活佛转世系统(ཁྲི་སྤྲུལ་བྱང་རྩེ་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།)  赤哲强孜视为第40(16541662)甘丹赤巴班丹嘉措的转世,他是德钦桑阿喀寺的活佛。最初,德钦桑阿喀寺由甘丹寺强孜扎仓管理,有些人认为由甘丹寺赤托康管理。第40任甘丹赤巴班丹嘉措卸任后,在德钦桑阿喀寺讲经说法,圆寂后建立了赤哲强孜转世系统。历辈资料待查。

 (6)色吉雍增活佛转世系统(སེར་བྱེས་ཡོངས་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།)  色吉雍增视为第58(17641771)甘丹赤巴阿旺曲扎的转世,他既是色拉吉扎仓桑洛康参活佛又是安多夏琼寺活佛。他登上了甘丹法座后,兼任八世达赖喇嘛经师,因而被尊称为“雍增(即经师)”活佛。但同时,他来自于安多夏琼寺,又把他视为夏琼寺活佛。因此,该转世系统既称为“色吉雍增活佛(སེར་བྱེས་ཡོངས་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ།)[12],又称为“恰琼雍增活佛(བྱ་ཁྱུང་ཡོངས་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ།)”。二世洛桑丹增曲扎出生在拉莫地方[13]。其他历辈转世待查。

 (7)擦瓦活佛转世系统(ཚ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།)  擦瓦视为第60(17721788)甘丹赤巴洛桑丹巴的转世,是色瑟擦瓦康参活佛。最初,他入了色拉寺擦瓦康参学经,圆寂后建立了擦瓦转世系统。二世擦瓦活佛洛桑丹巴饶杰出生于拉莫地方[14]。其他转世待查。

 (8)森康曲增活佛转世系统  森康曲增视为第66(18071874)甘丹赤巴阿旺尼扎的转世,他是安多夏琼寺活佛。最初,他在色拉寺桑洛康参任“曲增(ཆོས་འཛིན།)”,并住在色拉措钦大殿两楼  “森康”。不久,他登上甘丹法座,圆寂后建立了“森康曲增”转世系统。从《夏琼寺志》记载来看,他是第58任甘丹赤巴阿旺曲扎侄儿,到拉萨前在夏琼寺出家为僧[15],因而他又被视为夏琼寺活佛。  目前,已转为三辈活佛。

                      森康曲增活佛转世系统(66任赤钦)

                              གཟིམ་ཁང་ཆོས་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།

    历辈森康曲增

གཟིམ་ཁང་ཆོས་འཛིན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།

活佛法名

སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན།

  寺名


དགོན་མིང་།

出生地


 འཁྲུངས་ཡུལ།

 生卒年


  འཁྲུངས་འདས།

    一世森康曲增活佛

གཟིམ་ཁང་ཆོས་འཛིན་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ།

 赤钦阿旺尼扎

ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་སྙན་གྲགས།

夏琼寺


བྱ་ཁྱུང་དགོན།

夏琼仓日


བྱ་ཁྱུང་མཚམས་རིང་།

 

 17561825

    二世森康曲增活佛

གཟིམ་ཁང་ཆོས་འཛིན་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ།

    阿旺丹增秋珠

ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་མཆོག་གྲུབ།

夏琼寺

  བྱ་ཁྱུང་དགོན།

夏琼寺仓日

   བྱ་ཁྱུང་མཚམས་རིང་།

 

   1826一1887

    三世森康曲增活佛

གཟིམ་ཁང་ཆོས་འཛིན་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ།

格登阿旺嘉措

 དགེ་འདུན་ངག་དབང་རྒྱ་མཚོ།

  夏琼寺

  བྱ་ཁྱུང་དགོན།

夏琼仓日

  བྱ་ཁྱུང་མཚམས་རིང་།

 

 18871958

    四世森康曲增活佛

གཟིམ་ཁང་ཆོས་འཛིན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ།

宗康

རྫོགས་ཁམས།

夏琼寺

བྱ་ཁྱུང་དགོན།

夏琼附近

བྱ་ཁྱུང་མཚམས་རིང་།

 

   1974

资料来源:才旦夏仲:  《夏琼寺志》  (),青海民族出版社。

   

(9)炉霍赤仁波切转世系统  赤仁波切视为第90(19211927)甘丹赤巴强巴曲扎的转世,他是甘孜炉霍寺的中等活佛。据说,他在圆寂前告诉侍从自己不找转世灵童。后来,炉霍寺还是建立了赤仁波切转世系统。目前,炉霍赤仁波切已转为三辈活佛。

                              炉霍赤仁波切活佛转世系统(90任赤钦)

                                          བྲག་འགོ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།

 历辈

炉霍赤仁波切

བྲག་འགོ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་རིམ་བྱོན།

 活佛法名

  སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན།

  寺名

   དགོན་མིང་།

出生地

 འཁྲུངས་ཡུལ།

 生卒年

 འཁྲུངས་འདས།

一世

炉霍赤仁波切

 བྲག་འགོ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ།

 降巴曲扎

  བྱམས་པ་བཀྲ་ཤིས།

  炉霍寺

 བྲག་འགོ་དགོན།

甘孜炉霍

 དཀར་མཛེས་བྲག་འགོ།

 

1850--1937

二世

炉霍赤仁波切

 བྲག་འགོ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ།

降巴曲扎丹巴

 འཇམ་པ་ཆོས་གྲགས་བསྟན་པ།

炉霍寺

 བྲག་འགོགདགོན།

  拉萨

  ལྺ་ས།

 

   不祥

 资料来源: 《甘孜州藏传佛教志》  ()3册,  中国藏学出版社。


(10)赤哲活佛转世系统  赤哲视为第95(1947——1954)甘丹赤巴扎西东堆的转世,他是木雅格喀寺活佛。最初,他入了哲蚌寺洛萨林木雅扎仓学经并登上甘丹法座,圆寂后建立了赤哲转世系统。有时他的转世系统又被称“木雅赤哲”。目前,赤哲已转为三辈活佛。

                                      赤哲活佛转世系统(95任赤钦)

                                                ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།

历辈赤哲活佛

 མི་ཉག་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།

活佛法名

སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན།

 寺名

དགོན་མིང་།

 出生地

 འཁྲུངས་ཡུལ།

 生卒年

འཁྲུངས་འདས།

一世赤哲活佛

མི་ཉག་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ།

木雅扎西东堆

མི་ཉག་བཀྲ་ཤིས་སྟོང་འདུས།

炉霍寺

 བྲག་འགོ་དགོན།

木雅地方

དཀར་མཛེས་མི་ཉག

 

 18881958

 二世赤哲活佛

 མི་ཉག་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ།

 木雅克珠

 མི་ཉག་མཁས་གྲུབ།

炉霍寺

བྲག་འགོ་དགཕན།

 木雅地方

 དཀར་མཛེས་མི་ཉག

不祥

མི་གསལ།

资料来源:哲蚌堪赤·旦巴丹增的《哲蚌果莽宗教源流》  ()  电子版。


三、甘丹赤巴建立的活佛转世系统特点

1959年以前,甘丹赤巴在格鲁派中有很高的宗教权威。而且在西藏政治领域也有着特殊的影响力。正因如此,甘丹赤巴在西藏传统社会中,其扮演着特殊的宗教角色和政治角色。尤其是部分甘丹赤巴出任历辈达赖喇嘛经师,对达赖喇嘛的成长和决策产生重要影响。

甘丹赤巴有两种特殊称谓:一种被尊称为“甘丹赛赤(即甘丹金座དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི།)”,而另一种被尊称为“甘丹赤钦(即甘丹大法座དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན།)”。后来,两种称谓都演变为甘丹赤巴转世系统的区域性尊号,在安多甘丹赤巴转世活佛往往被称为“赛赤活佛(གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ།)”,如拉穆赛赤、贡唐赛赤等等。但在卫藏和康区,甘丹赤巴转世活佛往往被称为“赤钦朱古(ཁྲི་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ།),简称“赤朱(ཁྲི་སྤྲུལ།)”,如木雅赤哲等等。

在担任甘丹赤巴期间,有些赤巴兼任历辈达赖喇嘛经师,由于他们的政教地位和宗教影响力,圆寂后往往建立转世系统。如热振活佛、策墨林活佛、赤江活佛、林仓活佛等。

从各藏区来的甘丹赤巴,家乡寺院往往视他为荣耀,为了提高小寺的知名度,赤巴圆寂后家乡的寺院往往建立赤钦转世系统(或赛赤转世系统),如拉穆赛赤活佛、霍仓赛赤活佛、木雅赤钦活佛等。也有些甘丹赤巴卸任后,回到家乡创建新格鲁派寺院,赤巴圆寂后寺院建立赛赤转世系统,如祖赛赤活佛。而三大寺各康参高僧登上的甘丹赤巴,卸任后往往回到原康参讲经,赤巴圆寂以后以康参名义建立康参赤钦转世系统,如擦哲活佛、娘日赤哲活佛等。他们的生平事迹和宗教活动,还有待我们进一步的发现、挖掘和研究。

 


[①]张怡荪主编:《藏汉大辞典》[Z],北京:民族出版社,第438页。

[②]扎雅著,谢继胜译:《西藏宗教艺术》[M],拉萨:西藏人民出版社,1989年,第19页。

[③]哲蚌格西格登罗珠:《哲蚌教法史》()M],德国汉堡大学,1973年,第399页。

[④]王维强:《没有主人的法座:甘丹赤巴述评》[M],北京:中国藏学出版社,2012年,第205页。

[⑤] 在历史上,阿里很多寺变为觉摩隆寺属寺,因而被称为“阿里”活佛。其实,从五世起才用“觉摩阿里”尊号,之前被称为“森康贡玛(གཟིམས་ཁང་གོང་མ།)”,是班钦索南扎巴在哲蚌寺寝宫名。

[⑥] 53任赤巴出生于甘南桑蔡,因而被称为“桑蔡活佛”。三世桑蔡圆寂后,两座寺院因灵童问题分歧,两寺各自建立了郎木赛赤活佛系统和祖(即合作)赛赤活佛系统。

[⑦]理唐香根活佛的转世源头有两种说法:一种认为第56任甘丹赤巴洛桑哲美为一世理塘香根,依据于《东嘎藏学辞典》和《历代甘丹赤巴略传》,现已转为五辈活佛。而另外一种认为一世理唐香根活佛是11世达赖喇嘛转世候选灵童之一,现已转为三辈活佛。

[⑧]在策墨林转世系统中,前后出现了三位甘丹赤巴,分别为第6l任、第73任和第87任,史无前例。

[⑨]玉树县政协编辑:《玉树寺院历史》()[Z],青海佛教学院出版,1998年,第6页。

[⑩]洛桑曲迥:《色拉大乘洲宗教源流》()[Z],拉萨:色拉佛教古籍出版社,2013年,第178页。

[11]洛桑曲迥:《色拉大乘洲宗教源流》(),色拉佛教古籍出版社,2013年,第589页。

[12]恰白·次旦平措:《西藏重要历史资料选编》()[C],西藏藏文古籍出版社,1991年,第350页。

[13]同上。

[14]同上。

[15]才旦夏茸:《夏琼寺志》()[M],青海民族出版社,1984年,第86页。


                                                    (作者:嘎.达哇才仁      摘自:《中国藏学》2016年第2期)

中国藏学网